Incoterms zijn opgesteld door de ICC (International Chamber of Commerce) en worden ongeveer elke tien jaar herzien. De meest recente versie is Incoterms 2020. Incoterms zijn bedoeld om internationaal zakendoen te vergemakkelijken, te verduidelijken en om misverstanden te voorkomen.

Incoterms bevatten geen regels over eigendomsoverdracht of betaling. Incoterms regelen drie essentiële onderwerpen bij internationale koopovereenkomsten tussen koper en verkoper, namelijk: wie regelt en betaalt welk deel van het transport, op welk moment gaat het risico van verkoper over op koper en wie verzorgt eventuele douaneformaliteiten?

Door een Incoterm contractueel op te nemen in bijvoorbeeld een (ver)koopovereenkomst, distributieovereenkomst of Algemene Voorwaarden, weten verkoper en koper wie welke verantwoordelijkheden en kosten draagt en wanneer het risico van verkoper op koper overgaat.

Veelgebruikte Incoterms

Van de in totaal 11 Incoterms zijn de meest gebruikte:

• EXW (Ex Works / Af fabriek)
  De verkoper levert de goederen af aan koper op het terrein van verkoper. De koper regelt en betaalt alles, zoals transport, verzekeringen en in- of uitvoer. Het risico gaat al bij aflevering over op de koper.
• FOB (Free On Board)
  De verkoper levert de goederen aan koper aan boord van het schip in de afgesproken haven, waarna het risico overgaat op de koper.
• CIF (Cost, Insurance and Freight)
  De verkoper regelt en betaalt de transportkosten en verzekeringskosten tot aan de loshaven, maar het risico gaat al bij verscheping over op de koper.
• DAP (Delivered At Place)
  De verkoper regelt en betaalt het hele transport tot aan een afgesproken plek. Het risico blijft bij de verkoper tot aan aflevering aan koper.

Contractuele werking en verhouding tot wetgeving

Het opnemen van een Incoterm in een overeenkomst is zinloos zonder dat ook een precieze bepaling van de plaats (bij voorkeur met adres) wordt opgenomen, bijvoorbeeld EXW Veerkade 5c Rotterdam.

Incoterms zijn geen wettelijk regels, maar contractuele standaardvoorwaarden. Dat betekent dat Incoterms alleen van toepassing zijn als partijen de Incoterms ook uitdrukkelijk hebben bedongen. Zonder zo’n beding gelden nationale en/of internationale wettelijke regels, zoals het Burgerlijk Wetboek of het Weens Koopverdrag.

Het Nederlandse Burgerlijk Wetboek (BW) bevat algemene regels over koopovereenkomsten, maar geen speciale regels voor internationale handel of transport. Het BW kent een grote mate van contractsvrijheid bij (ver)koop en geeft ruime mogelijkheden voor eigen contractuele afspraken. Het BW kent geen of nauwelijks regels over onderwerpen als vervoer, risico-overgang of douaneformaliteiten. Krachtens het BW (artikel 7:9 BW) gaat het risico bij (ver)koop over op het moment dat de verkoper de zaak aan de koper aflevert. De Incoterms daarentegen bepalen heel precies op welk moment het risico overgaat en vaak is dat eerder dan het moment van aflevering aan koper.

Het BW regelt, in tegenstelling tot Incoterms, niets of nauwelijks iets bij (ver)koop over het transport, wie dat moet organiseren en voor wiens rekening dat komt. In het BW is evenmin iets geregeld over wie zorg moet dragen voor in- en/of uitvoerdocumenten, vergunningen, invoerrechten of andere formaliteiten. Bovendien is het BW vaak niet van toepassing bij internationale handel met een partij buiten Nederland. Doorgaans is dan het Weens Koopverdrag of zijn andere internationale regels van toepassing. Incoterms worden internationaal (meestal) als standaard geaccepteerd.

Praktische voordelen en tips

Incoterms worden vaak gebruikt bij internationale (ver)koopovereenkomsten, vooral wanneer sprake is van multimodaal transport en douaneformaliteiten. Het gebruik van Incoterms voorkomt eventuele conflicten over verantwoordelijkheden en risico’s en de overgang van risico’s. Incoterms zijn in eerste instantie bedoelt voor internationale handel, maar kunnen evengoed worden gebruikt voor handel binnen Nederland.

Het is belangrijk dat verkoper en koper kiezen voor de juiste Incoterm (en de juiste versie) en die op de juiste wijze opnemen in de (ver)koopovereenkomst, inclusief plaatsaanduiding. Dat geldt ook voor verwijzing naar Incoterms in bijvoorbeeld Algemene Voorwaarden. Voorafgaand juridisch advies kan de internationaal opererende verkoper en koper veel kopzorgen besparen.