De Wet Franchise

Franchise is een steeds meer voorkomende bedrijfsvorm. Op dit moment gelden er nog geen specifieke wettelijke regels voor franchise, maar daar komt verandering in. Onlangs heeft de Eerste Kamer namelijk een wetsvoorstel aangenomen, de Wet Franchise, waarin de relatie tussen franchisegevers en franchisenemers wordt gereguleerd.

FRANCHISE

Bij franchise drijft een ondernemer, de franchisenemer, een zelfstandige en onafhankelijke onderneming. Het verschil met een reguliere ondernemer is dat de franchisenemer hierbij gebruikmaakt van de ‘formule’ van een andere ondernemer, de franchisegever. De franchisegever en de franchisenemer werken dus samen: de franchisegever laat de franchisenemer gebruikmaken van formule die hij heeft ontwikkeld en in ruil daarvoor ontvangt hij een vergoeding van de franchisenemer. De afspraken die de franchisegever en franchisenemer over hun samenwerking maken, leggen zij vast in een franchiseovereenkomst.

WETGEVING

Op dit moment geldt er nog geen wetgeving die specifiek is bedoeld voor franchise. Toch vond de wetgever het noodzakelijk om hierover wettelijke bepalingen op te stellen. De verhoudingen tussen de franchisegever en de franchisenemer zijn namelijk van nature ongelijk. De franchisenemer is vrij afhankelijk van de franchisegever en die kan daar op een onwenselijke manier gebruik van maken.

DE WET FRANCHISE

De onlangs aangenomen Wet Franchise is bedoeld om de verhoudingen binnen de franchiserelatie meer in evenwicht te brengen. Deze wet bevat regels voor de verschillende ‘fasen’ in deze relatie: (1) de fase voorafgaand aan het sluiten van de franchiseovereenkomst, (2) de fase waarin de overeenkomst geldt en (3) de fase waarin de overeenkomst eindigt/is geëindigd. Enkele belangrijke regels uit de Wet Franchise worden hierna op hoofdlijnen besproken.

Fase 1: vóór de overeenkomst

De Wet Franchise verplicht de franchisenemer en de franchisegever om elkaar voorafgaand aan het sluiten van de franchiseovereenkomst bepaalde informatie te verstrekken. Zo moet de potentiële franchisenemer de franchisegever op tijd relevante informatie geven over zijn financiële positie. Andersom moet de franchisegever onder andere de conceptfranchiseovereenkomst en voorschriften over bijvoorbeeld de te betalen vergoedingen verstrekken aan de potentiële franchisenemer. Dit laatste moet minimaal vier weken voor het aangaan van de franchiseovereenkomst.

In de tussenliggende periode moet de franchisegever zich ‘rustig’ houden: in de wet zijn een aantal handelingen opgenomen die hij (in principe) niet mag verrichten, bijvoorbeeld de conceptfranchiseovereenkomst aanpassen, behalve ten voordele van de franchisenemer. De potentiële franchisenemer daarentegen kan in deze periode niet stilzitten. Het is de bedoeling dat hij deze tijd gebruikt om de informatie die hij van de franchisegever heeft gekregen te bestuderen en bijvoorbeeld advies in te winnen. De potentiële franchisenemer heeft namelijk een onderzoeksplicht. Doel hiervan is dat de franchisenemer goed geïnformeerd de franchiseovereenkomst aangaat.

Fase 2: tijdens de overeenkomst

Ook als de franchiseovereenkomst eenmaal is aangegaan, is de franchisegever verplicht de franchisenemer op tijd bepaalde informatie te verschaffen. Het gaat bijvoorbeeld om informatie over voorgenomen wijzingen van de franchiseovereenkomst en over de van hem verlangde investeringen. De franchisenemer heeft dan de mogelijkheid om zich voor te bereiden op wat er komen gaat en eventueel actie te ondernemen.

Behalve een informatieplicht bevat de wet ook een overlegplicht: de franchisegever en de franchisenemer moeten minimaal één keer per jaar overleggen. Daar komt bij dat de franchisegever voor bepaalde voorgenomen besluiten instemming nodig heeft van de franchisenemers. Het gaat bijvoorbeeld om het voornemen om de franchiseformule te wijzigen op grond van een eenzijdig wijzigingsbeding uit de franchiseovereenkomst. Deze instemming is alleen vereist als het besluit bepaalde financiële gevolgen heeft voor de franchisenemer, zoals een investering die hij moet doen. Er geldt wel een ondergrens: de instemming van de franchisenemers is alleen nodig als de financiële gevolgen groter zullen zijn dan het in de franchiseovereenkomst overeengekomen niveau. Als er geen niveau is bepaald, geldt er geen ondergrens. Overigens is niet per se de instemming van alle franchisenemers nodig; voldoende is dat een meerderheid van de in Nederland gevestigde franchisenemers óf alle in Nederland gevestigde franchisenemers die worden geraakt door het besluit, instemmen. Met deze regels wordt de inspraak van de franchisenemer vastgelegd.

Fase 3: einde van de overeenkomst

Ook ten aanzien van het einde van de franchiseovereenkomst bevat de wet regels die de positie van de franchisenemer versterken. Allereerst is er de verplichting om in de franchiseovereenkomst afspraken te maken over de manier waarop de eventuele goodwill in de franchiseonderneming wordt vastgesteld en toegerekend en de wijze waarop deze bij beëindiging eventueel aan de franchisenemer wordt vergoed. Daarnaast stelt de wet diverse beperkingen aan de geldigheid van een concurrentiebeding dat na het einde van de franchiseovereenkomst voor de franchisenemer kan gelden. Zo moet dit beding op schrift gesteld zijn en mag deze niet langer gelden dan één jaar.

CONCLUSIE

Naar verwachting treedt de Wet Franchise op 1 januari 2021 in werking. Voor franchiseovereenkomsten die op dat moment al lopen, zullen de bepalingen over instemming (fase 2), goodwill (fase 3) en het concurrentiebeding (fase 3) pas twee jaar later gaan gelden.

Comments
Wibe Reddingius
Wibe Reddingius

Wibe Reddingius is advocaat en partner bij Langelaar Klinkhamer Advocaten. Hij specialiseert zich op het gebied van het ondernemingsrecht, contractenrecht en (internationaal) handelsrecht. Daarnaast is Wibe specialist op het gebied van het hippisch recht en is hij als zodanig advocaat van bekende ruiters en amazones, fokkers, handelaren en hippische brancheorganisaties. Vragen naar aanleiding van deze blog post? Neem contact op met Wibe door te mailen naar reddingius@langelaarklinkhamer.com.